Το κίνημα ενάντια στο Ν.330: Έτσι μένουν οι νόμοι στα χαρτιά

Το κίνημα ενάντια στο Ν.330: Έτσι μένουν οι νόμοι στα χαρτιά

  • Το κίνημα ενάντια στο Ν.330: Έτσι μένουν οι νόμοι στα χαρτιά

Ο νόμος για τις διαδηλώσεις που πέρασε η κυβέρνηση στη Βουλή την περασμένη βδομάδα είναι μια κατευθείαν βολή στους αγώνες των εργαζομένων, ότι και να λένε ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του. Όλες οι διατάξεις ανοίγουν την πόρτα για την επίθεση στο δικαίωμα στην απεργία και τη διαδήλωση, από τον «οργανωτή» που θα είναι υπόλογος στην αστυνομία μέχρι την απαγόρευση «συναθροίσεων» σε δημόσια κτήρια, πχ υπουργεία. 
 
Δεν είναι η πρώτη φορά που κυβέρνηση ΝΔ κάνει  μια τέτοια απόπειρα να «δαμάσει» την οργή και τις διεκδικήσεις των εργαζόμενων. Η λέξη «δαμάσει» δεν είναι τυχαία: την είχε χρησιμοποιήσει ο γέρος Καραμανλής τον Μάρτη του 1976 σε μια συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου. Για την ακρίβεια είπε ότι «πρέπει να δαμάσωμεν» τις απεργίες. Ο νόμος 330/76 ήταν το επόμενο βήμα. 
 
Μετά από προετοιμασία μηνών η κυβέρνηση της ΝΔ έφερε το νόμο για ψήφιση στη Βουλή στις 24 Μάη. Η κατάθεσή του πυροδότησε την πρώτη 48ωρη γενική απεργία από την πτώση της χούντας. 
 
 
Απεργίες
 
Ο Μητσοτάκης στην δευτερομιλία του στη Βουλή την Πέμπτη είπε ότι την «Μεταπολίτευση της έφερε ο Καραμανλής» που λίγο πολύ έκανε τη χάρη να νομιμοποιήσει το ΚΚΕ. Και δεν βρέθηκε ένας να του φωνάξει ότι γελάνε κι οι πέτρες με αυτά που λέει. Μεταπολίτευση σημαίνει ορμητική είσοδος του εργατικού κινήματος στο προσκήνιο. Τον Ιούλη του 1975 -κυριολεκτικά στον ένα χρόνο από την «αποκατάσταση της Δημοκρατίας»- το κέντρο της Αθήνας γεμίζει οδοφράγματα για πρώτη φορά από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Χιλιάδες οικοδόμοι συγκρούονται με τα ΜΑΤ και τις αύρες του Καραμανλή. Ήταν η ένδειξη για το ποτάμι των εργατικών αγώνων που φούσκωνε.
 
Πρωταγωνιστές αυτών των αγώνων δεν ήταν μόνο ή κυρίως οι οικοδόμοι αλλά η νέα εργατική τάξη που μαζικά ήρθε να δουλέψει στα εργοστάσια στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Στις συνθήκες της μεταπολίτευσης το αίτημα για αποχουντοποίηση και δημοκρατικά δικαιώματα περνάει μέσα στα εργοστάσια στον αγώνα για αυξήσεις και συνδικαλισμό. 
 
Η πρώτη τέτοια απεργία ήταν στο εργοστάσιο της Νάσιοναλ Καν στην Ελευσίνα στις αρχές Οκτώβρη του 1974 με πρωτοβουλία της εργοστασιακής επιτροπής που είχε συγκροτηθεί. Είναι επίσης η πρώτη απεργία που μετανάστες (Πακιστανοί) και ντόπιοι εργατες/τριες παλεύουν μαζί. 
 
Τη Νάσιοναλ Καν ακολούθησαν οι τεχνικοί Τύπου, η ΗΒΗ, η Ολυμπιακή, η ΙΤΤ, η Πεσινέ, οι μεταλλωρύχοι του Μποδοσάκη, τα Ναυπηγεία της Ελευσίνας, οι έκτακτοι του ΟΠΑΠ, οι γιατροί του ΚΑΤ. Το 1975, στη μάχη μπαίνουν πλέον όλα τα μεγάλα εργοστάσια που γίνονται κάστρα του απεργιακού αγώνα: Βιαμάξ, Βιοχάλκο, όλα τα Ναυπηγεία, όλα τα Ορυχεία, Πίτσος, Εσκιμό, Ιζόλα, Τριαντέξ, Τρικοπί, Φούλγκορ, Βιοχρώμ, ΕΤΜΑ, Λαδόπουλος – ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό. Οι απεργοί οργανώνονται στις εργοστασιακές επιτροπές βάσης, οργανώνουν απεργιακές φρουρές και πολλές φορές έρχονται αντιμέτωπες όχι μόνο με τους απεργοσπάστες, αλλά και τους μπάτσους.
 
Το κίνημα περνάει από το ένα εργοστάσιο στο άλλο αγκαλιάζοντας ολόκληρους τους κλάδους αιχμής: Κλωστοϋφαντουργία, ηλεκτρικές συσκευές, ναυπηγεία, αμαξώματα, οικοδομές. Οι μαίες και οι νοσοκόμες που δουλεύουν στις κλινικές (ΕΣΥ βέβαια δεν υπήρχε) κατεβαίνουν στους δρόμους, οι τηλεφωνήτριες του ΟΤΕ ξεκινάνε απεργίες. Ο αέρας του ξεσηκωμού φτάνει παντού. Στη Βραζιλία, ναυτικοί καταλαμβάνουν το πλοίο «Αιόλιαν Γουίντ» και κρεμάνε στη γέφυρα το πανό «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη».
 
Το 1976, στο αποκορύφωμά αυτού του κινήματος έγιναν 575 απεργίες με 294.000 απεργούς. 
 
 
Χτύπημα 
 
H κυβέρνηση και η άρχουσα τάξη συνολικά ανησυχούσαν και τρομάζανε από αυτή την εξέλιξη. Ήδη από τον Ιούνη του 1975 ο Λάσκαρης, υπουργός Εργασίας -που έμεινε διάσημος για μια μετέπειτα δήλωσή του «καταργήσαμε την πάλη των τάξεων»- φοβέριζε: «η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να πατάξει κάθε αναρχική εκδήλωση και να προασπίσει τα συμφέροντα της Δημοκρατίας και της Χώρας και θα το πράξει αν οι εξτρεμιστές συνεχίσουν τις προκλήσεις τους». Και λίγες μέρες μετά ο ίδιος ο Καραμανλής μίλησε στην Κ.Ο της ΝΔ για «αναρχικές απεργίες». 
 
Οι απεργοί της χαρτοποιίας ΜΕΛ που το φθινόπωρο του 1975 έφτιαξαν σωματείο, κατέλαβαν το εργοστάσιο και κατέβηκαν στην Αθήνα με το σύνθημα «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» ήταν προφανώς ενσάρκωση των «εξτρεμιστών». Η άρχουσα τάξη έβλεπε τι γινόταν στην Πορτογαλία της Επανάστασης των Γαρυφάλλων, το συγκλονιστικό εργατικό κίνημα που γκρέμιζε την δικτατορία. 
 
Η κλιμάκωση της καταστολής, με την αστυνομία και τις απολύσεις ήταν η μια απάντηση σε αυτή την κατάσταση. Όμως χρειαζόταν και ένα πιο συγκεντρωτικό χτύπημα. Αυτός ήταν ο αντεργατικός νόμος 330 περί «εργατικών οργανώσεων και συνδικαλιστικών ελευθεριών».
 
Ο νόμος περιόριζε δραστικά το δικαίωμα στην απεργία, νομιμοποιούσε την ανταπεργία (λοκ άουτ), και την συγκρότηση απεργοσπαστικών μηχανισμών και επίσης απαγόρευε την «πολιτική απεργία». Ακόμη, ο νόμος απαγορεύει τις απεργίες αλληλεγγύης, αλλά και κάθε άλλη απεργιακή κινητοποίηση που δε στρέφεται κατά του συγκεκριμένου εργοδότη και δεν περιορίζεται σε καθαρά μισθολογικά αιτήματα. 
 
Απαγορεύτηκαν οι απεργίες που δεν κηρύσσονταν «υπό του νομίμως συνεστημένου σωματείου» (αλλά από συνελεύσεις εργαζομένων) ή αποφασίζονταν με πλειοψηφία κάτω του 75%. Επιβλήθηκε υποχρεωτική οκταήμερη προειδοποίηση των απεργών προς τον εργοδότη, ποινικοποιήθηκε η «άσκησις επιρροής επί της συστάσεως σωματείου» αναζωογονήθηκε η μετεμφυλιακή νομοθεσία που επέτρεπε την απόλυση συνδικαλιστικών στελεχών για «απείθεια σε δικαιολογημένη εντολή του εργοδότη» ή «εξύβρισή» του
 
Ήταν ένα κατευθείαν πλήγμα στην αυτενέργεια των εργατών/τριών που κατέβαιναν σε απεργία με πρωτοβουλία των εργοστασιακών επιτροπών ή έφτιαχναν «μη αναγνωρισμένα» σωματεία με βάση το εργοστάσιο και οργάνωναν την συμπαράσταση και τις απεργίες αλληλεγγύης. 
 
Όλα τα συνδικάτα (πλην των διορισμένων χουντοπατέρων που ακόμα έλεγχαν την ΓΣΕΕ και διάφορες Ομοσπονδίες) και η αντιπολίτευση στη Βουλή καταδίκαζαν αυτό το τερατούργημα. Έτσι αναγκάστηκαν να κηρύξουν την 48ωρη, στις 24 και 25 Μάη, όταν το νομοσχέδιο πήγε στη Βουλή. 
 
Ήταν μια πανεργατική σεισμός. Υπολογίζεται ότι απέργησαν περίπου μισό εκατομμύριο εργάτες και εργάτριες. Μια συνέντευξη σε παλιότερο φύλο της Εργατικής Αλληλεγγύης περιγράφει τι έγινε τη δεύτερη μέρα της απεργίας:
 
«Η απεργιακή συγκέντρωση ήταν στο θέατρο Διάνα στην Ιπποκράτους. Είχε χιλιάδες κόσμο. Υπήρχε η κλασσική διαδικασία με συνδικαλιστές σαν κεντρικούς ομιλητές, βουλευτές της αριστεράς που συμπαραστέκονταν κλπ. Από τα κάτω όμως γίνεται μεγάλη συζήτηση ότι δεν μπορούμε να περιοριστούμε σε αυτά, πρέπει να γίνει διαδήλωση. Από τα πάνω ανακοινώνεται η λήξη της συγκέντρωσης και τα συνήθη “βρισκόμαστε σε αγωνιστική ετοιμότητα” κλπ. Οι απεργοί όμως αρνήθηκαν να φύγουν και συγκρότησαν διαδήλωση στην Πανεπιστημίου με προορισμό το υπουργείο Εργασίας στην Πειραιώς. 
 
Δεν ήταν μόνο οι οικοδόμοι. Οι συμπαραστάτες ήταν χιλιάδες. Αμέτρητοι εργατικοί χώροι που έβγαλαν απεργία και κατέβηκαν οργανωμένα με πορείες από τα εργοστάσια, αλλά και νεολαία, φοιτητές κλπ. Η αστυνομία δεν δίστασε να επιτεθεί άγρια στη διαδήλωση. Αύρες – τα τεθωρακισμένα οχήματα που είχαν τότε που πέταγαν δακρυγόνα και νερό – χημικά, ξύλο κλπ. Οι απεργοί όμως δεν διαλύθηκαν».
 
Οι συγκρούσεις, και με τις αύρες που κατέβασε η κυβέρνηση, συνεχίστηκαν όλη τη μέρα στο κέντρο της Αθήνας. Την επόμενη μέρα οι εφημερίδες μιλούσαν για δράση «ξένων στοιχείων» και «προβοκατόρων» απόψεις που αναπαρήγαγαν οι ηγεσίες της κοινοβουλευτικής Αριστεράς και του ΠΑΣΟΚ. 
 
Το κύμα ριζοσπαστικοποίησης της Μεταπολίτευσης κάθε άλλο παρά σταμάτησε το '76. Οι απεργοσπαστικές ρυθμίσεις του 330 έμειναν στα χαρτιά. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ αναγκάστηκε τελικά να καταργήσει το ν.330 το 1982. 
 
Τώρα η ΝΔ επιστρέφει στον «τόπο του εγκλήματος». Αν βάλουμε στη θέση των «εξτρεμιστών» που έβαζε στο στόχαστρο ο “εθνάρχης” Καραμανλής τους «οργανωτές» που στοχοποιεί ο νόμος του Χρυσοχοΐδη ή τις ποινές για καταλήψεις σε δημόσια κτίρια (ν. 410 του Αυγούστου 1976) σε σύγκριση με τις σχετικές απαγορεύσεις του τωρινού νόμου, καταλαβαίνουμε τι φοβάται ο Μητσοτάκης και η άρχουσα τάξη. Για άλλη μια φορά, οι απεργίες, η δύναμη της εργατικής τάξης και του κινήματός της μπορούν να κάνουν κουρελόχαρτο την κυβέρνηση και τα τερατουργήματά της. 
 
 

Λέανδρος Μπόλαρης

 
 

Εργατική Αλληλεγγύη


Ετικέτες: Εργατικό Κίνημα, Αριστερά, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Κυριάκος Μητσοτάκης