Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ανταγωνισμοί και πολεμικές απειλές

Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ανταγωνισμοί και πολεμικές απειλές

  • Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ανταγωνισμοί και πολεμικές απειλές

Του Σπύρου Αντωνίου
 
 
Το σκηνικό του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού στις δύο πλευρές του Αιγαίου, που έχει ως υπόβαθρο το ενεργειακό παιχνίδι στη ΝΑ Μεσόγειο και την όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο.
 
Σε αυτό το ανη­συ­χη­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον, την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε η συ­νά­ντη­ση των επι­κε­φα­λής των ευ­ρω­παϊ­κών επι­τε­λεί­ων με τον Ταγίπ Ερ­ντο­γάν στη Βάρνα της Βουλ­γα­ρί­ας, η οποία ασκεί και την προ­ε­δρία της ΕΕ. Στη συ­νά­ντη­ση δεν δι­καιώ­θη­καν οι ακρο­δε­ξιές φωνές, όπως του αυ­στρια­κού κα­γκε­λά­ριου Ζε­μπά­στιαν Κουρτς, που ζητά τη δια­κο­πή των εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων Τουρ­κί­ας-ΕΕ. Πε­ρισ­σό­τε­ρο υπήρ­ξε μια επι­βε­βαί­ω­ση των επι­μέ­ρους προ­τε­ραιο­τή­των των δύο μερών, μετά και τα συ­νε­χό­με­να επει­σό­δια των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων (πρα­ξι­κό­πη­μα 2016, τουρ­κι­κή ει­σβο­λή στη Συρία, σύ­γκλι­ση Ρω­σί­ας-Τουρ­κί­ας-Ιράν, έξαρ­ση της ισλα­μο­φο­βί­ας στην Ευ­ρώ­πη κ.ά.), που διέρ­ρη­ξαν σε με­γά­λο βαθμό τις με­τα­ξύ τους σχέ­σεις.
 
Οι Βρυ­ξέλ­λες δεν επι­θυ­μούν μια ορι­στι­κή απο­μά­κρυν­ση της Τουρ­κί­ας από το δυ­τι­κό κόσμο. Αφε­νός για την ΕΕ η Τουρ­κία (μαζί με την Ελ­λά­δα) απο­τε­λεί το ιδα­νι­κό «φίλ­τρο» για τις προ­σφυ­γι­κές ροές και ση­μα­ντι­κό πα­ρά­γο­ντα στον λε­γό­με­νο «πό­λε­μο κατά της τρο­μο­κρα­τί­ας». Αφε­τέ­ρου για την Τουρ­κία η ΕΕ απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κό εμπο­ρι­κό εταί­ρο, τη στιγ­μή που μια σειρά διε­θνείς ανα­λυ­τές συμ­φω­νούν με την Goldman Sachs, η οποία εκτι­μά πως ο τουρ­κι­κός κα­πι­τα­λι­σμός δεί­χνει τα «κλα­σι­κά ση­μά­δια μιας οι­κο­νο­μί­ας που υπερ­θερ­μαί­νε­ται». Ο Ερ­ντο­γάν έχει δη­λώ­σει ότι φέτος ο ρυθ­μός ανά­πτυ­ξης της οι­κο­νο­μί­ας θα πρέ­πει να φτά­σει το 5,5%, πο­σο­στό υψηλό, αν και πέρσι στο τρίτο τρί­μη­νο ση­μειώ­θη­κε το εξω­πραγ­μα­τι­κό 11,1% που ήταν το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό από κάθε άλλη χώρα του G20.
 
Πά­ντως για πρώτη φορά τόσο ανοι­χτά, η ΕΕ έστει­λε σαφές μή­νυ­μα στην Τουρ­κία πως δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει βελ­τί­ω­ση στις ευ­ρω­τουρ­κι­κές σχέ­σεις χωρίς πρό­ο­δο στις σχέ­σεις της με τα γει­το­νι­κά της κράτη, που είναι και μέλη της ΕΕ. Είχε μά­λι­στα προη­γη­θεί η σχε­τι­κή από­φα­ση της τε­λευ­ταί­ας συ­νό­δου κο­ρυ­φής, όπου το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο κα­τα­δί­κα­σε σθε­να­ρά «τη συ­νέ­χι­ση των πα­ρά­νο­μων ενερ­γειών της Τουρ­κί­ας στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και στο Αι­γαίο» και υπο­γράμ­μι­σε «την από­λυ­τη αλ­λη­λεγ­γύη του προς την Κύπρο και την Ελ­λά­δα». Από­φα­ση απο­κα­λυ­πτι­κή για τις ανα­δια­τά­ξεις ισχύ­ος στη γει­το­νιά μας…
 
Την ίδια ώρα, εκα­τέ­ρω­θεν εμπρη­στι­κές δη­λώ­σεις αξιω­μα­τού­χων των δύο χωρών, «τσα­μπου­κά­δες» για την «κυ­ριαρ­χία» στα Ίμια και τα «δι­καιώ­μα­τα» των ΑΟΖ, συ­ντη­ρούν την κα­θη­με­ρι­νή έντα­ση στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις. Μέχρι και την Οθω­μα­νι­κή Αυ­το­κρα­το­ρία και το 1821 επι­στρά­τευ­σε ο Καμ­μέ­νος, απει­λώ­ντας τους γεί­το­νες με «νέες συ­ντρι­βές». Τα ελ­λη­νι­κά ΜΜΕ πρω­το­στα­τούν στο κλίμα εθνι­κι­στι­κής υστε­ρί­ας, με διά­φο­ρους «τουρ­κο­φά­γους» να κα­λούν σε επί­δει­ξη δύ­να­μης προς την Τουρ­κία και να απαι­τούν νέο γύρο εξο­πλι­σμών. Η πραγ­μα­τι­κή πο­λι­τι­κή του ελ­λη­νι­κού κρά­τους και των συμ­μά­χων του δια­ψεύ­δει όσους κα­τη­γο­ρούν την κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα για «ψο­φο­δεή» αντι­με­τώ­πι­ση της Τουρ­κί­ας.
 
Μετά την αε­ρο­πο­ρι­κή-πο­λυ­ε­θνι­κή άσκη­ση «Ηνί­ο­χος», που γέ­μι­σε τον ου­ρα­νό του Αι­γαί­ου με οπλι­σμέ­να μα­χη­τι­κά, ακο­λού­θη­σε η κοινή άσκη­ση «Νoble Dina 2018» του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού Ελ­λά­δας, ΗΠΑ, Κύ­πρου και Ισ­ρα­ήλ, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε από τις 19-29 Μαρ­τί­ου. Οι συ­νε­χείς συ­νεκ­παι­δεύ­σεις με τις ένο­πλες δυ­νά­μεις του ΝΑΤΟ και η πε­ραι­τέ­ρω ενί­σχυ­ση του άξονα Ελ­λά­δας-Κύ­πρου-Ισ­ρα­ήλ-δι­κτα­το­ρί­ας της Αι­γύ­πτου απο­τε­λούν σαφές μή­νυ­μα προς κάθε εμπλε­κό­με­νο στη γε­ω­πο­λι­τι­κή «σκα­κιέ­ρα»: Η συ­νεκ­με­τάλ­λευ­ση του Αι­γαί­ου και της κυ­πρια­κής ΑΟΖ, από τις εται­ρεί­ες της πα­ρα­πά­νω αντι­δρα­στι­κής συμ­μα­χί­ας, συν­δυά­ζε­ται με απο­κλει­σμό της Τουρ­κί­ας.
 
Κάθε αμ­φι­σβή­τη­ση αυτής της συμ­φω­νί­ας δια­μοι­ρα­σμού κοι­τα­σμά­των και κερ­δών θα αντι­με­τω­πι­στεί με τη «δι­πλω­μα­τία των κα­νο­νιο­φό­ρων». Γι’ αυτό και οι ελ­λη­νι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις βρί­σκο­νται σε κα­τά­στα­ση «πορ­το­κα­λί συ­να­γερ­μού» και εκτε­λούν αιφ­νι­δια­στι­κές ασκή­σεις επί­λε­κτων δυ­νά­με­ων, όπως η πρό­σφα­τη με την επω­νυ­μία «Πυρ­πο­λη­τής» στα Δω­δε­κά­νη­σα.
 
Το ίδιο μαρ­τυ­ρούν και οι απα­νω­τές δη­λώ­σεις του αμε­ρι­κα­νού πρέ­σβη Τζ. Πάιατ, που δεν αφή­νουν καμία αμ­φι­βο­λία για την πλήρη ταύ­τι­ση της κυ­βέρ­νη­σης Τσί­πρα με τις επι­διώ­ξεις του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού και το κοινό μέ­τω­πο μαζί του, ενά­ντια στο κα­θε­στώς Ερ­ντο­γάν: «Δια­τη­ρού­με έναν υψηλό βαθμό εμπι­στο­σύ­νης στους Έλ­λη­νες ηγέ­τες που χει­ρί­ζο­νται αυτά τα θέ­μα­τα. Νο­μί­ζω ότι τόσο η Ελ­λά­δα όσο και οι ΗΠΑ θα αντι­με­τω­πί­σουν ανα­τα­ρά­ξεις τους επό­με­νους δυο μήνες, ενό­ψει της επα­νε­κλο­γής Ερ­ντο­γάν. Γι’ αυτό είναι πολύ ση­μα­ντι­κό να υπάρ­χει εμπι­στο­σύ­νη».
 
Σε μια πε­ρί­ο­δο συ­γκρού­σε­ων και γε­ω­πο­λι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας διε­θνώς, τα ανε­ξέ­λεγ­κτα γε­γο­νό­τα, που μπο­ρούν να οδη­γή­σουν σε κα­τα­στρο­φι­κές πο­λε­μι­κές ανα­με­τρή­σεις, έρ­χο­νται όλο και πιο κοντά. Ει­δι­κά όταν η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση, με τις πλά­τες ΗΠΑ-ΕΕ και Ισ­ρα­ήλ, διε­γεί­ρει τη δε­δο­μέ­νη τουρ­κι­κή «νευ­ρι­κό­τη­τα», απόρ­ροια των εσω­τε­ρι­κών και εξω­τε­ρι­κών με­τώ­πων που έχει ορ­θά­νοι­χτα η τουρ­κι­κή ηγε­σία.
 
Εξί­σου ανη­συ­χη­τι­κή έν­δει­ξη είναι και η κούρ­σα των εξο­πλι­σμών, η οποία συ­νε­χί­ζε­ται κα­νο­νι­κά, εν μέσω δρα­μα­τι­κών πε­ρι­κο­πών στις κοι­νω­νι­κές δα­πά­νες, λόγω της ακραί­ας λι­τό­τη­τας. Η πε­ρί­φη­μη συμ­φω­νία Τσί­πρα-Καμ­μέ­νου για την ανα­βάθ­μι­ση των F-16 προ­χω­ρά κα­νο­νι­κά, όπως και η αγορά υπερ­σύγ­χρο­νων γαλ­λι­κών φρε­γα­τών. Επί­σης, όλο και αυ­ξά­νο­νται τα δη­μο­σιεύ­μα­τα που μι­λούν για ανά­πτυ­ξη αμε­ρι­κα­νι­κών drones στην αε­ρο­πο­ρι­κή βάση της Λά­ρι­σας και με­τα­φο­ρά ση­μα­ντι­κών δρα­στη­ριο­τή­των της αε­ρο­πο­ρι­κής βάσης του Ιν­τσιρ­λίκ σε ελ­λη­νι­κό έδα­φος, ως απο­τέ­λε­σμα της επι­δεί­νω­σης των αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων και της ανα­βάθ­μι­σης του ρόλου της Ελ­λά­δας ως «χω­ρο­φύ­λα­κα» της ΝΑ Με­σο­γεί­ου για λο­γα­ρια­σμό του ΝΑΤΟ.
 
Έτσι, για να χρη­μα­το­δο­τη­θεί η ελ­λη­νι­κή εμπλο­κή στα ιμπε­ρια­λι­στι­κά παι­χνί­δια στη γει­το­νιά μας, με στόχο να ενι­σχυ­θούν τα κέρδη των ελ­λή­νων κα­πι­τα­λι­στών και αδια­φο­ρώ­ντας αν θα χυθεί αίμα αθώων, πο­λύ­τι­μοι οι­κο­νο­μι­κοί πόροι αφαι­ρού­νται από τα σχο­λεία, τα νο­σο­κο­μεία και τα ασφα­λι­στι­κά Τα­μεία. Μόνο μία ώρα πτή­σης ενός μα­χη­τι­κού αε­ρο­πλά­νου κο­στί­ζει 20.000 ευρώ!
 
Σε αυτό το φόντο καλ­λιέρ­γειας του εθνι­κι­σμού και του μι­λι­τα­ρι­σμού, το δι­πλω­μα­τι­κό θρί­λερ με την κρά­τη­ση των δύο ελ­λή­νων στρα­τιω­τι­κών (αλλά και των 8 τούρ­κων αξιω­μα­τι­κών) γί­νε­ται πεδίο προ­πα­γάν­δας και τρο­φο­δο­τεί πε­ραι­τέ­ρω τους κιν­δύ­νους εκ­δή­λω­σης ενός θερ­μού επει­σο­δί­ου. Η τουρ­κι­κή δι­καιο­σύ­νη απέρ­ρι­ψε και τη νέα έν­στα­ση κατά της προ­φυ­λά­κι­σης των δύο ελ­λή­νων στρα­τιω­τι­κών, που κρα­τού­νται στην Αδρια­νού­πο­λη, ενώ η ελ­λη­νι­κή δι­καιο­σύ­νη έχει ήδη απορ­ρί­ψει, προ ημε­ρών, και το τρίτο κατά σειρά αί­τη­μα των τουρ­κι­κών αρχών για έκ­δο­ση των οκτώ, τους οποί­ους κα­τη­γο­ρούν για συμ­με­το­χή στο απο­τυ­χη­μέ­νο πρα­ξι­κό­πη­μα του Ιου­λί­ου του 2016. Τον προ­σε­χή Μάιο μά­λι­στα συ­μπλη­ρώ­νε­ται και το 18μη­νο κρά­τη­σής τους και δεν απο­κλεί­ε­ται να αφε­θούν ελεύ­θε­ροι, μέχρι να κρι­θεί αν θα τους δοθεί άσυλο ή όχι.
 
Τα πο­λε­μι­κά σύν­νε­φα που μα­ζεύ­ο­νται πάνω από το Αι­γαίο και την Κύπρο, μόνο αι­μα­τη­ρές θυ­σί­ες και δεινά εγκυ­μο­νούν για τους λαούς της πε­ριο­χής. Η οι­κο­δό­μη­ση δε­σμών τα­ξι­κής και διε­θνι­στι­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης με τους γει­το­νι­κούς λαούς, μέσα από κοι­νούς αγώ­νες ενά­ντια στον ιμπε­ρια­λι­σμό, τον πό­λε­μο και τον νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό, είναι το κα­λύ­τε­ρο αντί­δο­το απέ­να­ντι στον πα­ρα­λο­γι­σμό μιας πι­θα­νής αι­μα­το­χυ­σί­ας και στο δη­λη­τή­ριο του εθνι­κι­σμού, που καλ­λιερ­γούν οι άρ­χου­σες τά­ξεις και οι κυ­βερ­νή­σεις τους.
 
Μια τέ­τοια πο­λι­τι­κή ει­ρή­νης και φι­λί­ας υπη­ρε­τεί­ται μόνο ξε­κι­νώ­ντας από τη μα­ζι­κή-ενω­τι­κή πάλη των «από κάτω» και της Αρι­στε­ράς ενά­ντια στη «δική μας» κυ­βέρ­νη­ση, ενά­ντια στην πο­λι­τι­κή των μνη­μο­νί­ων, της φτώ­χειας και του ρα­τσι­σμού. Διεκ­δι­κώ­ντας δα­πά­νες για κοι­νω­νι­κές ανά­γκες και όχι για εξο­πλι­σμούς. Απαι­τώ­ντας ρήξη και τερ­μα­τι­σμό κάθε συ­νερ­γα­σί­ας του ελ­λη­νι­κού κρά­τους με ΝΑ­ΤΟ-ΕΕ και το κρά­τος-τρο­μο­κρά­τη του Ισ­ρα­ήλ. Δια­μη­νύ­ο­ντας ότι οι ερ­γα­ζό­με­νοι και η νε­ο­λαία δεν πο­λε­μούν για τους «εθνι­κούς» κα­πι­τα­λι­στές και τους διε­θνείς συμ­μά­χους τους.
 
 

 
*Ανα­δη­μο­σί­ευ­ση από την Ερ­γα­τι­κή Αρι­στε­ρά


Ετικέτες: Ελλάδα, Τουρκία, Αιγαίο, Κύπρος, ΑΟΖ, Ερντογάν