1988 başlarında Azınlığın durumu -I-

1988 başlarında Azınlığın durumu -I-

  • 1988 başlarında Azınlığın durumu -I-

TARİHTEN BİR YAPRAK
 
«Σε φόντο ΚΟΚΚΙΝΟ» (KIRMIZI fon üzerine) dergisi 1988 yaz tarihli 1. sayısından
 
AZINLIKTA ASAYİŞ BERKEMAL
 
Selanik’ten Gümülcine’ye taşınalı beri bir türlü denkleyemediğim arşivlerimi karıştırırken bir dergi elime geçti. Bakın bana neleri hatırlattı ve içinde neler buldum.
 
1988 Selanik, ihtisasımı yapıyorum. Daha kesin tarih vereyim, Gümülcine’deki Ocak 1988 mitinglerinden kısa bir süre sonra, Mart veya Nisan. Atina’dan ve Selanik’ten bir grup solcu genç, insan hakları savunucusu ve aktivist arkadaş siyasî bir dergi çıkarmaya karar vermişler. Birkaçını tanıyorum, ama ben dergi işinin içinde yokum. İlk sayının hazırlıkları yapılıyor. Gümülcine mitingleri, ırkçı ayrımlara bir başkaldırı olarak bir etnik grup tarafından gerçekleştirilen günlerin en büyük hak arama olayı. Derginin ilk sayısında bu olaya da yer verilecek. Ocak 1988 mitinglerini yazmayı ve ilgili tahlili yapmayı üzerine alan Georgios Kuvidis. Benden ise buna paralel olarak daha genel, Azınlık ve sorunları hakkında bir tanıtım yazısı istiyorlar.
 
İstiyorlar, ama yeni dergi ayrım, baskı ve ırkçılık önlemlerinden ibaret azınlık gerçeğini ne ölçüde kaldırabilir? Soruyorum.
 
-Azınlık gerçeğinin ne kadarını yazabilirim? Ne kadar otosansür uygulayayım?
 
-İstediğin gibi yaz, Azınlıkta olup bitenleri hiçbir şeyi gizlemeden anlat.
 
-İyi ama dergi kovuşturmaya uğramasın?
 
-Uğrasın. Sen orasına üzülme.
 
Kararlı insanlar. Azınlıkta da hep böyle insanlar aradım, hâlâ da aramaya devam ediyorum.
 
Yazıyı yazıp teslim ettikten sonra korkuyu dile getirmek sırası onlara gelmişti.
 
-Bu yazı yüzünden başına bir şey gelmesin? Hakkında dava açılmasın? Hastanede işinden azledilmeyesin?
 
Kararlılık gösterme sırası da bana gelmişti.
 
-Siz orasına üzülmeyin.
 
-Öyle deme. Önlem alalım. İsmini gizleyelim. Bu yazı mahlasla çıksın. Olur mu?
 
-Öyle olsun.
 
Mahlası dergi sorumluları belirlemiş, şöyle bir not düşmüşler: “Bu metin Trakya Müslümanları B.T. ve M.D. tarafından yazılmış olup, malum sebeplerden dolayı tam isimleriyle imza etmemişlerdir.”
 
Dergimizin adı “Σε φόντο ΚΟΚΚΙΝΟ” (KIRMIZI fon üzerine), ilk sayısı 1988 yazında çıktı. Daha sonra birkaç sayı daha çıktı ve kapandı. ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΣ dergisi, bu derginin devamı değilse bile aynı ekole ait idi. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ gazetesinde ΙΟΣ köşesi olarak devam etti. Gazete kapandıktan sonra, aynı kişilerden kimler kalmışsa, onun yerini dolduran yeni gazete ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ’da yazmaya devam ediyorlar.
 
“KIRMIZI fon üzerine” dergisinin ilk sayısında bizim Azınlıkla ilgili iki yazı vardı. «Τάξη επικρατεί στη Δυτ. Θράκη» (Batı Trakya’da asayiş berkemal) başlıklı ilk yazı, yoldaş Giorgos Kuvidis’e ait, aşağıda alıntıladığımız gibi. «Γνωριμία με τους “μη τούρκους”» (Na-Türklerle tanışma) başlıklı ikinci yazı, İbram Onsunoğlu’na ait, üç gün sonra yayına girecek.
 
 

Τάξη επικρατεί στη Δυτ. Θράκη

 
Στα τέλη του Γενάρη – αρχές Φλεβάρη, λίγο πριν και λίγο μετά το Νταβός, η μειονότητα της Δυτικής Θράκης (Τούρκοι, Πομάκοι, Τσιγγάνοι) έκανε για μια εβδομάδα φανερή την παρουσία της μ’ ένα διαφορετικό απ’ ό, τι μέχρι σήμερα τρόπο. Δυο διαδηλώσεις στην Κομοτηνή (26 Γενάρη 4.000 άτομα, 29 Γενάρη πολύ περισσότεροι) και μια τριήμερη αποχή από τα σχολεία στη συνέχεια, ήταν κάτι που δεν είχε ξαναγίνει.
 
Για όσους παρακολουθούν συστηματικά τα γεγονότα (όσο συστηματικά το επιτρέπουν τα ελάχιστα άρθρα που γράφτηκαν σε περιοδικά, εξαιρέσεις τιμής σε λαίλαπα της καθημερινής εθνικώς κοπτόμενης δημοσιογραφίας) έχει γίνει κατανοητό πως οι κινητοποιήσεις στη Δ. Θράκη μόνο σαν αφορμή είχαν τη δημοσιοποίηση της απόφασης του Αρείου Πάγου που τελεσίδικα πλέον απαγορεύει τη χρήση του όρου “τουρκικός”.
 
Η μειονότητα της Δυτικής Θράκης βρίσκεται σε τραγική κατάσταση, ενώ από τη μια καταπιέζεται από το ελληνικό κράτος, από την άλλη έχει νιώσει πολύ καλά πως το τουρκικό κράτος αδιαφορεί βαθύτατα γι’ αυτήν (15.000 άτομα που έχουν φύγει και ζουν στην Τουρκία χαρακτηρίζονται σαν απάτριδες και δεν τους δίνεται τουρκική ιθαγένεια…). Έτσι ενώ το εθνικό πρόβλημα είναι υπαρκτό στη Δυτ. Θράκη δεν  διαφαίνεται “εθνική λύση”, ούτε προς τη μια μεριά, ούτε προς την άλλη.
 
Αλλά παρότι δεν διαφαίνεται λύση, οι άνθρωποι αυτοί εξακολουθούν πάντα να υπάρχουν, όλο και περισσότερο μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες σαν αποτέλεσμα μιας συστηματικής πολιτικής, που ασκείται απέναντί τους επί δεκαετίες. Η καθήλωση ενός τμήματος της κοινωνίας που προχωράει –έστω όπως προχωράει η ελληνική κοινωνία- σημαίνει την ακόμα μεγαλύτερη υποβάθμισή του σε όλα τα επίπεδα, οικονομικό, πολιτιστικό, κοινωνικό, προσωπικό.
 
Ουσιαστικά επί χρόνια συντελείται με την ενεργή παρέμβαση του κράτους μια διαδικασία προλεταριοποίησης ενός παραδοσιακά αγροτικού πληθυσμού με την αναγκαστική ή “αναγκαστική” απώλεια της γης του ταυτόχρονα με μια διαδικασία πολιτιστικής και κοινωνικής αλλοίωσης της ταυτότητάς του. Η πρώτη έχει προχωρήσει αρκετά. Η δεύτερη όχι. Ουσιαστικά η επιτυχία της οικονομικής εξαθλίωσης ακυρώνει την επιχείρηση “πολιτισμική άλωση”. Με δεδομένη την έλλειψη οποιασδήποτε γοητείας των σύγχρονων ελληνικών αξιών, η αναγκαστική εξαθλίωση της μειονότητας μάλλον ενισχυτικά δρα για την εκδήλωση της ιδιαιτερότητάς της. Αυτό έχουν αντιληφτεί και οι πιο εκλεπτυσμένοι κρατικοί προπαγανδιστές, όπως και οι αριστεροί εθνικιστές που υπερασπίζονται μια πολιτική παροχών και κοινωνικών δικαιωμάτων για τη μειονότητα για να «μη πέσει στην αγκαλιά των Τούρκων». Η συλλογιστική αυτή εξακολουθεί να παραμένει βέβαια %100 “ελληνοκεντρική” και παρ’ ότι φαντάζει ή είναι δημοκρατικότερη εξακολουθεί να παραμένει ρατσιστική. Τα δικαιώματα της μειονότητας θεωρούνται μέσον για να έχουμε την ησυχία μας και να αποστερούμε συμμάχους από τον “εχθρό” και όχι αυτονόητη δυνατότητα ενός πληθυσμού.
 
Επί της ουσίας η σημερινή κρατική πολιτική (όπως και των προηγούμενων δεκαετιών) αναγνωρίζει πολύ καλύτερα από τους “φιλελεύθερους οραματιστές” ένα αληθινό γεγονός: είτε έτσι, είτε αλλιώς η μειονότητα είναι αδύνατο να ενσωματωθεί. Αναγνωρίζει λοιπόν σαν υπαρκτές λύσεις δύο: είτε την αναγνώριση της ιδιαιτερότητάς της και την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της, είτε τη διαιώνιση της βαρβαρότητας. Προ πολλού έχει επιλέξει τη δεύτερη.
 
Η άποψη που θέλει τη μειονότητα να αποτελεί μια μαριονέτα στα χέρια της Άγκυρας, πέραν του ότι δεν νομιμοποιεί τη συμπεριφορά του ελληνικού κράτους απέναντί της, στην ουσία είναι απόλυτα ανακριβής. Τα σενάρια της πρακτορολογίας και της προβοκατορολογίας που δεν χάνουν ευκαιρία να λανσάρουν στην ανησυχούσα κοινή γνώμη οι εθνικοί κονδυλοφόροι σκοντάφτουν σε μερικές πραγματικότητες.
 
Η Τουρκία δεν ενδιαφέρεται για τη μειονότητα ή ενδιαφέρεται τόσο όσο μπορεί να τη χρησιμοποιήσει σαν σημείο σε κάποια διαπραγμάτευση. Η άποψη του συρμού, που αναγνωρίζει στο τουρκικό κράτος ένα υπερβατικό επεχτατισμό που αφορά τους πάντες και τα πάντα, έρχεται να συγκρουστεί βιαιότατα με την πραγματικότητα ενός καπιταλιστικού κοινωνικού σχηματισμού, ενός αστικού κράτους, που μ’ όλες τις ιδιαιτερότητές του είναι ικανό πάντα να ασκεί την εξουσία του διαφορετικά από ό, τι πριν αιώνες, να έχει πολιτική και να παίζει στη διεθνή σκακιέρα.
 
Η ένταση με την οποία π.χ. η Τουρκία τοποθετεί το ζήτημα της μειονότητας στη Βουλγαρία σε αντίθεση με αυτό της Ελλάδας προφανώς έχει να κάνει με μια προσπάθεια αναβάθμισής του ρόλου της, στα πλαίσια του Δυτικού μπλοκ θέλοντας να δείξει στους “συμμάχους” ότι η ιδιαίτερη αξία της θέσης της δεν έχει να κάνει μόνο με τα νότια σύνορά της. (Δεύτεροι και καταϊδρωμένοι κι “μεις” ανησυχούμε βαθύτατα για το “Μακεδονικό” προφανώς όχι για λόγους εθνικού παλιμπαιδισμού…)
 
Αλλά πέρα από τα διεθνή παιχνίδια, σε εθνικό επίπεδο η τουρκική οικονομία δεν έχει καμιά απολύτως ανάγκη από 120.000 εργάτες για να παρέμβει για τη μεταφορά στο έδαφός της. Και οι τούρκοι της Δυτ. Θράκης αν έφευγαν -με όποιον τρόπο- για την Τουρκία θα έφευγαν σαν εργάτες και όχι σαν επενδυτές.
 
Η πολιτική αδιαφορία απέναντι στην μειονότητα που ασκεί το τουρκικό κράτος έχει ορατές συνέπειες στην ίδια τη μειονότητα: α) ελαχιστοποίηση με την πάροδο του χρόνου του μεταναστευτικού προς Τουρκία κύματος β) κλονισμός οποιασδήποτε διαδικασίας συγκρότηση της μειονότητας σε εθνικιστική φιλοτουρκική βάση.
 
Σε τελευταία ανάλυση αυτό που κυριαρχεί στη μειονότητα είναι η διάλυση, η απογοήτευση και η… ελπίδα ότι ίσως κάποτε βελτιωθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και μέσω αυτής της βελτίωσης μπορέσει και η μειονότητα να έχει κάποια δικαιώματα.
 
Σε μια τέτοια κατάσταση επιβιώνει μια ηγεσία θρησκευτικο-πολιτική που εξαντλεί τη δράση της και την πολιτική της στα όρια που οι κρατικές πολιτικές των δυο χωρών βάζουν, που έχει σαν στόχο της τη διαμαρτυρία –για κατανάλωση στο εσωτερικό της μειονότητας και για εξαργύρωση από δω και από κει, και σαν πραχτική της την απραξία. Σ’ αυτήν μπορούν να φιγουράρουν άτομα που ευρέως διαδίδεται ότι υπήρξαν πράκτορες της ελληνικής ΚΥΠ ή που έχουν δημιουργήσει “οργάνωση” που ζητάει σε περίπτωση που γίνει αναγκαστικός “επαναπατρισμός” στην Τουρκία, αυτοί να πάνε στη Σαουδική Αραβία!
 
Oı ελληνικές εφημερίδες ξέρουν ή θα έπρεπε να ξέρουν ότι οι “ηγέτες” της μειονότητας δεν είχαν καμιά πρόθεση να κάνουν το παραμικρό για την απόφαση του Αρείου Πάγου πέραν από μια δήλωση διαμαρτυρίας. Ο ρόλος που έπαιζαν στα γεγονότα ή μάλλον που προκλήθηκαν να παίξουν ήταν του πυροσβέστη ή μάλλον ούτε κι αυτού γιατί ορισμένοι δεν βγήκαν καν από τα σπίτια τους.
 
Στις 26 του Γενάρη στην Κομοτηνή πραγματοποιήθηκε διαδήλωση 4.000 Τούρκων. Η διαδήλωση καλέστηκε από μια εφημερίδα (Θρακιανίν Σεσί) ή επί της ουσίας από ένα μόνο άτομο τον εκδότη της σαν πρόκληση προς την ηγεσία της μειονότητας για την παθητικότητά της. Η ίδια εφημερίδα είχε “αποκαλύψει” την απόφαση του Αρείου Πάγου την οποία η ηγεσία της μειονότητας “περίμενε να της κοινοποιηθεί”. Η διαδήλωση καταγγέλθηκε από τους “ηγέτες” σαν προβοκατόρικη και εφημερίδες τοίχου κολλήθηκαν παντού.
 
Έντρομοι μπροστά στη συμμετοχή του κόσμου αποφασίζουν στη συνέχεια νέα διαδήλωση στις 29-1 όπου τα πλήθη που συρρέουν ουσιαστικά βρίσκονται χωρίς ηγεσία μια και αρκετοί ηγέτες έμεινα στα σπίτια τους, ενώ οι ντόπιοι βουλευτές βγάζουν κηρύγματα για την εφαρμογή του νόμου.
 
Στις παρυφές της εκδήλωσης “αγανακτισμένοι πολίτες” χτυπούν συγκεντρωμένους δίνοντας την χριστιανική απάντηση που τους κάλεσε να δώσουν ο μητροπολίτης της περιοχής. Όλοι οι δρόμοι που οδηγούν προς Κομοτηνή έχουν αποκλειστεί από αστυνομία και ΜΑΤ που ήρθαν από όλη την Μακεδονία. Βίαιες συγκρούσεις γίνονται στη γέφυρα της Καλκάντζας όπου τα ΜΑΤ υπέστησαν εθνική ήττα από τους κατοίκους της περιοχής.
 
Η συγκέντρωση διαλύεται χωρίς καμιά προοπτική και ακολουθεί η απόλυτα επιτυχημένη τριήμερη αποχή από τα σχολεία, το Νταβός, οι προβοκάτορες … κτλ.
 
Τάξη επικρατεί στη Δυτική Θράκη.
 
Λίγες μέρες μετά στο χωριό Εύλαλο ένοπλοι έλληνες καταλαμβάνουν χωράφια άοπλων μη ελλήνων. Οι εφημερίδες και η αστυνομία μιλάνε για συγκρούσεις ανάμεσα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους.
 
Λίγο αργότερα η αναφορά του Θεοδωράκη στη μειονότητα προκαλεί την οργή της αντιπολίτευσης και το μη-σχόλιο της κυβέρνησης.
 
Για τη μειονότητα της Δυτικής Θράκης δεν υπάρχει μέλλον. Γι’ αυτό και η αριστερά με την ευτυχία των ιδεολογημάτων του τύπου «οι λαοί δεν έχουν τίποτα να χωρίσουν» δεν μπορεί να συνδεθεί μαζί της, γιατί αυτά τα ιδεολογήματα υποκύπτουν καθημερινά μπροστά στην ασκούμενη “εθνική πολιτική”. Γιατί οι μελλοντικοί παράδεισοι δεν είναι ικανοί να συνεγείρουν αυτούς που δεν βλέπουν τη σημερινή τους κόλαση να ανατρέπεται.
 
 

Γιώργος Κουβίδης


Ετικέτες: Yunanistan, Batı Trakya, Azınlık, Tarih