H Xούντα των Συνταγματαρχών και η Tουρκική Mειονότητα - ΙΙ

H Xούντα των Συνταγματαρχών και η Tουρκική Mειονότητα - ΙΙ

  • H Xούντα των Συνταγματαρχών και η Tουρκική Mειονότητα - ΙΙ

Μέρος Β΄
 
Ο εξαναγκασμός σε μετανάστευση και εγκατάλειψη της Θράκης ήταν η κυρίαρχη παράμετρος της μειονοτικής πολιτικής της Χούντας, που όμως περιελάμβανε και άλλα μέτρα που δεν υπαγόντουσαν ακριβώς στον στόχο της εκδίωξης και ενίοτε ερχόντουσαν και σε αντίθεση με την κύρια επιδίωξη. Ήταν όλα εκείνα τα δευτερεύοντα μέτρα που έδειχναν να συνιστούν περισσότερο μια πολιτική αφομοίωσης παρά έξωσης, ίσως επειδή αντιλαμβανόντουσαν πως βραχυπρόθεσμα η ολική εξάλειψη της Μειονότητας ήταν πολύ δύσκολη έως αδύνατη.
 
Όπως οι προσπάθειες αποτουρκοποίησης: Στα πλαίσια αυτά το πρώτο μέτρο της Χούντας ήταν η αφαίρεση των πινακίδων από τα μειονοτικά δημοτικά σχολεία που έγραφαν «τουρκικό σχολείο» και η αντικατάστασή τους με άλλες που έγραφαν «μουσουλμανικό σχολείο», το ίδιο και με όλα τα άλλα συνοδευτικά, έγγραφα κι άλλα. Στα μειονοτικά σχολεία απαγορευόταν αυστηρά η εισαγωγή οποιουδήποτε βιβλίου στην τουρκική, πλην των συγκεκριμένων και εγκεκριμένων από τις αρχές λογοκρισίας διδακτικών βιβλίων. Για τον λόγο αυτό, δηλαδή για εισαγωγή μη λογοκριμένου βιβλίου στο σχολείο τιμωρήθηκαν καμπόσοι μειονοτικοί δάσκαλοι και μερικοί απομακρύνθηκαν οριστικά από το επάγγελμα. Απαγόρευση εισαγωγής στη Θράκη (κατά διαστήματα και στη χώρα γενικότερα) τουρκικών εφημερίδων και περιοδικών. Απαγόρευση τουρκικών τραγουδιών σε μαζικούς χώρους, όπως καφενεία, ταβέρνες. Ο κόσμος την τουρκική ραδιοφωνία άκουγε στα κρυφά για να μη γίνει αντιληπτός από όργανα της τάξης και τιμωρηθεί. Κυνήγι των μειονοτικών που επισκεπτόντουσαν το τουρκικό προξενείο Κομοτηνής, καθώς και εκείνων που σχετιζόντουσαν με μειονοτικούς συλλόγους που έφεραν το επίθετο «τουρκικό» στην επωνυμία τους. Και άλλα παρόμοια. Η αίθουσα της Τουρκικής Νεολαίας Κομοτηνής λ.χ. σ’ όλα τα χρόνια της Χούντας ήταν σχεδόν άδεια από κόσμο.
 
Διττές θα πρέπει να ήταν όμως οι συνέπειες των μέτρων για την αποτουρκοποίηση. Δεν επέφεραν ενδεχομένως μόνον καταστολή του τουρκικού φρονήματος σε μερικούς, αλλά αντιδραστικά το ενίσχυσαν στους περισσότερους και συνέβαλαν στην απόφαση μερικών από αυτούς να μεταναστεύσουν στην Τουρκία.
 
Επομένως με τα μέτρα για την αποτουρκοποίηση εξυπηρετήθηκε και ο βασικός στόχος της μειονοτικής πολιτικής που ήταν η έξωση της Μειονότητας. Και γενικά κάθε είδους καταπίεση είχε τη δικιά της συμβολή στη μετανάστευση.
 
Η υποστήριξη και η ενίσχυση των παλαιομουσουλμάνων –ισλαμιστών οι οποίοι αντιτίθεντο στις κεμαλικές νεωτεριστικές μεταρρυθμίσεις που είχαν εισαχθεί και στη Μειονότητα έναντι των κεμαλιστών–νεωτεριστών οι οποίοι εμφορούνταν από εθνικισμό και υποστηρίζονταν από την Τουρκία. Αυτή η στάση της ελληνικής διοίκησης είχε κυρίως αποτουρκοποιητικό στόχο.
 
Ο ασφυκτικός έλεγχος, η κατάργηση του ημιαυτόνομου και η υποβάθμιση της μειονοτικής εκπαίδευσης και γενικά η υποβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στους μειονοτικούς μαθητές, οι πειθαρχικές διώξεις και απολύσεις των μειονοτικών δασκάλων αποφοίτων του τουρκικού διδασκαλείου που έλαβαν μαζικό χαρακτήρα στα χρόνια της Χούντας.
 
Και η ίδρυση της Ειδικής Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης (ΕΠΑΘ) για τους μουσουλμάνους (1968) για την παραγωγή δασκάλων για τα μειονοτικά δημοτικά, καταλλήλων που θα εξυπηρετούσαν τους στόχους της εκπαίδευσης στη Μειονότητα. Η επιλογή των σπουδαστών είναι φυλετική, προτιμούνται οι έχοντες πομακική καταγωγή και απόφοιτοι των μεντρεσέδων, με ελάχιστες κουτοπόνηρες εξαιρέσεις για άλλοθι. Η ακαδημία αυτή ήταν τόσο ειδική που ως εκπαιδευτικό ίδρυμα δεν υπαγόταν στο Υπουργείο Παιδείας, αλλά στο Υπουργείο Εξωτερικών και την ΚΥΠ. Μια πράξη αντάξια ολοκληρωτικού καθεστώτος φασιστικού τύπου. Η δε πειθαρχία εκεί μέσα και αστυνόμευση ήταν πολλαπλάσια των στρατιωτικών σχολών.
 
Οι προσπάθειες απόσπασης των Πομάκων από τον μειονοτικό κορμό και κατασκευής και επιβολής εκ των έξω ιδιαίτερης εθνοτικής ταυτότητας ή ελληνικής και μάλιστα αντιθετικής και εχθρικής προς την κυρίαρχη τουρκική της Μειονότητας. Ενώ συνεχίζονται αυτές οι προσπάθειες διαχωρισμού και αφομοίωσης των Πομάκων, η εθνοτική καταπίεση και οι διακρίσιες αφορούν την ολότητα του μειονοτικού πληθυσμού και σφυρηλατούν την «εθνική ενότητα» της Μειονότητας. Και σύντομα ο πομακικός πληθυσμός που μεταναστεύει στην Τουρκία από τα μέτρα καταπίεσης θα ξεπεράσει τον εναπομείναντα στα πομακοχώρια με όλες τις σχετικές «ιδεολογικές» συνέπειες. Το μεγαλοεπήβολο πομακικό πρόγραμμα της Χούντας, αλλά και το απαράλλαχτο της μεταπολίτευσης εξελίχθηκαν εν πολλοίς σε μια τρύπα στο νερό.   
 
Στα δευτερεύοντα αυτά μέτρα υπάγονται και όσα γενικά αφορούσαν την καταπολέμηση της επιρροής της Τουρκίας.
 
Η Μειονότητα δεν είναι μια οργανωμένη κοινότητα, δεν υπήρξε ποτέ τέτοια. Έτσι, δεν έγινε καμιά συστηματική καταγραφή των όσων υπέστη στη διάρκεια της 35ετούς Μεγάλης Δίωξης, πλην μερικών μεμονωμένων περιστατικών που αναφέρει ο μειονοτικός τύπος. Δεν υπάρχει καμιά σημαντική μειονοτική πηγή, ένα βιβλίο, μια μπροσούρα, μια ατομική ή ομαδική εργασία για την αντιμειονοτική πολιτική της περιόδου αυτής και τις συνέπειές της. Όσες υπάρχουν είναι από πλειονοτικούς ερευνητές και είναι αρκετές, αλλά αυτές γράφτηκαν από το β’ μισό της 10ετίας του 90 και αργότερα μετά την άρση της «απαγόρευσης» και την απελευθέρωση του ενδιαφέροντος για τη Μειονότητα. Και παρουσιάζουν ένα μειονέκτημα, στερούνται συνήθως ζωντανών μαρτυριών και περιορίζονται σε γενικεύσεις.
 
Ο υποφαινόμενος είμαι από τους λίγους πια εναπομείναντες ζωντανούς μάρτυρες που έζησα ολοκληρωμένα και ενσυνείδητα όλα τα «πέτρινα χρόνια» της Χούντας και της μεταπολίτευσης και με την ευκαιρία θα ήθελα να αφηγηθώ μερικά περιστατικά και γραφικότητες. Να με συγχωρέσετε για το χιουμοριστικό ύφος σε κάποια σημεία.
 
Οι περιορισμοί, οι απαγορεύσεις και οι αποκλεισμοί σπανίως ήταν απόλυτοι και αδιαπραγμάτευτοι, συνήθως υπήρχαν μερικές εξαιρέσεις που επιτυγχάνονταν με κατάλληλο τρόπο, με κάποια ανταλλάγματα δηλαδή, και οι τυχεροί σχολιαζόντουσαν αρνητικά και γινόντουσαν στόχοι κάποιων ιδιαίτερων χαρακτηρισμών από την κοινότητα. Οι εξαιρέσεις επέτρεπαν στις αρχές να παίξουν το παιχνίδι «του καρότου και του μαστιγίου» για να πετύχουν κάποια ανταλλάγματα και να δημιουργήσουν άλλοθι. Εξαιρέσεις που ανάγονται σε ποσοστά. Δεν διέρρευσε ποτέ η πληροφορία για το ποσοστό των εξαιρέσεων που επιτρεπόταν στα χρόνια της Χούντας, αλλά φαντάζομαι πως ήταν ελάχιστο. Ενώ στη διάρκεια της διακυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ, λ.χ., με εντολή του επικεφαλής του μειονοτικού στο ΥπεΞ κ. Ιωάννη Καψή το ποσοστό των εξαιρέσεων από τις απαγορεύσεις είχε ορισθεί στο ευρύτερο 3%. Αυτή η πληροφορία διέρρευσε από το γραφείο του Υπουργού των Εσωτερικών κ. Κωνσταντόπουλου το καλοκαίρι του 1989. Δηλαδή υπήρχε μυστική εγκύκλιος  προς τις νομαρχίες της Θράκης που όριζε πως από τις 100 αιτήσεις των μειονοτικών θα ικανοποιούνταν οι 3, ενώ οι άλλες 97 θα απορρίπτονταν. Επρόκειτο για νόμιμα αιτήματα, για διάφορες αδειοδοτήσεις, για χορήγηση διαβατηρίου κλπ.
 
Είναι μια ύστερη διαπίστωση, των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης, αλλά ισχύει και για την περίοδο της Χούντας που μελετάμε. Μειονοτικός πρόεδρος μικτής κοινότητας μου έλεγε: «Στις δυο θητείες μου ως κοινοτάρχη όπως διαπίστωσα δεν υπήρχε κανένα θέμα που να μη γινόντουσαν διακρίσεις σε βάρος των μουσουλμάνων. Σε όλα διακρίσεις. Πλην ενός θέματος και μόνον. Εκεί υπήρχε ισότητα. Και οι μουσουλμάνοι και οι χριστιανοί έπαιρναν το ίδιο ποσό αγροτικής σύνταξης, 300 δραχμές ο Κώστας και 300 δραχμές ο Μεμέτ.»
 
Το έτος 1968, αν θυμάμαι καλά, και η Μειονότητα είχε τον πρώτο της ιατρό. Βλέπετε η εξέλιξη είναι αναπόφευκτη ακόμα και σε συνθήκες Μειονότητας. Αλλά οι χουντικές αρχές δεν του χορηγούσαν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος επί δύο χρόνια. Απελπισία. Στην Κομοτηνή έβλεπα τον νεαρό ιατρό να βόσκει ένα κοπάδι πρόβατα που είχε ο πατέρας του, οδηγούσε το κοπάδι κάποιες μέρες κοντά στο δικό μας καπνοχώραφο, περιμένοντας να του χορηγηθεί η πολυπόθητη άδεια. Και μια μέρα ξαφνικά του δόθηκε η άδεια και ο ιατρός πήγε να κάνει την υποχρεωτική υπηρεσία υπαίθρου, το λεγόμενο αγροτικό, εκτός Θράκης βέβαια. Κυκλοφόρησε τότε ψιθυριστά η φήμη πως η Τουρκία έστειλε στο ΥπΕξ Ελλάδας τελεσίγραφο που έλεγε πως αν εντός 10ημέρου στον συγκεκριμένο μειονοτικό ιατρό δεν δοθεί άδεια ασκήσεως επαγγέλματος θα αφαιρεθούν πάραυτα οι άδειες από 4 γνωστούς Ρωμιούς ιατρούς της Πόλης, που κατονομαζόντουσαν κιόλας. Φαίνεται πως κατά το 1970 για να περάσει ο εκβιασμός υπήρχε ακόμα αντίκρισμα ρωμέικης μειονοτικής παρουσίας στην Πόλη. Πλανάται πλάνην οικτράν όποιος πιστεύει πως η Τουρκία αδίκως απέκτησε τη φήμη του προστάτη της Μειονότητας.
 
17/4/2020
 

Ιμπράμ Ονσούνογλου


Ετικέτες: Ελλάδα, Χούντα, Τουρκική Μειονότητα, Μειονότητα, Θράκη, Ιμπράμ Ονσούνογλου