Ο κοροναϊός δεν είναι η αιτία της τρέχουσας οικονομικής κρίσης

Ο κοροναϊός δεν είναι η αιτία της τρέχουσας οικονομικής κρίσης

  • Ο κοροναϊός δεν είναι η αιτία της τρέχουσας οικονομικής κρίσης

Την τελευταία εβδομάδα του Φλεβάρη, τα χρηματιστήρια στη Wall Street, στην Ευρώπη, στην Ιαπωνία και στη Σαγκάη «έπεσαν», κατά μέσο όρο, γύρω στο 12%.
 
Ήταν κα­θα­ρό ότι η ελίτ των επι­χει­ρή­σε­ων και του με­γά­λου πλού­του είχε δώσει εντο­λές «ξε­φορ­τώ­μα­τος» των με­το­χών και των άλλων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών «προ­ϊ­ό­ντων» με τα οποία εξα­σφά­λι­σε τε­ρά­στια κέρδη στην προη­γού­με­νη πε­ρί­ο­δο, εκτι­μώ­ντας ότι «το πάρτι τε­λεί­ω­σε». Τα πα­πα­γα­λά­κια στον Τύπο πό­ντα­ραν στην εκτί­μη­ση ότι το φαι­νό­με­νο ήταν συ­γκυ­ρια­κό και υπερ­πρό­βα­λαν κά­ποιες εκλάμ­ψεις (όπως μια ημε­ρή­σια άνοδο στη Wall Street όταν επι­βε­βαιώ­θη­κε ότι ο Μπάι­ντεν πα­ρα­μέ­νει ζω­ντα­νός στην κούρ­σα των υπο­ψη­φί­ων του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος).
 
Όμως η πτώση συ­νε­χί­στη­κε με αμεί­ω­το και εντει­νό­με­νο ρυθμό. Η 9/3 υπήρ­ξε η χει­ρό­τε­ρη μέρα στα διε­θνή χρη­μα­τι­στή­ρια μετά τη με­γά­λη κρίση του 2007. Ο S&P κα­τέ­γρα­ψε μια από τις 10 με­γα­λύ­τε­ρες ημε­ρή­σιες πτώ­σεις του στην ιστο­ρία.
 
Πε­ριτ­τό να προ­σθέ­σου­με τη συ­ντρι­βή του Χρη­μα­τι­στη­ρί­ου στην Αθήνα. Μέσα σε δυο εβδο­μά­δες εξα­ε­ρώ­θη­καν τα «κέρδη» από το πάρτι της επο­χής που πα­ρα­πει­στι­κά ονο­μά­στη­κε «έξο­δος από την κρίση», απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι οι σχε­τι­κοί πα­νη­γυ­ρι­σμοί (τόσο του Τσί­πρα χθες, όσο και του Μη­τσο­τά­κη σή­με­ρα) είχαν αξία ανά­λο­γη με αυτό που ο κό­σμος πε­ρι­γρά­φει με την πα­ροι­μία «ανε­μο­μα­ζώ­μα­τα-δια­βο­λο­σκορ­πί­σμα­τα».
 
Η πτώση, ασφα­λώς, δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στα χρη­μα­τι­στή­ρια. Στη Γερ­μα­νία –στην πιο ισχυ­ρή και συ­γκρο­τη­μέ­νη βιο­μη­χα­νι­κή δύ­να­μη της ΕΕ– στην αυ­το­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία (έναν κλάδο σύν­θε­το, που απο­τε­λεί πα­ρα­γω­γι­κή συ­νι­στα­μέ­νη πολ­λών κλά­δων) ση­μειώ­θη­κε πτώση της πα­ρα­γω­γής κατά 14,5% με­τα­ξύ του Οκτώ­βρη του 2018 και του Οκτώ­βρη του 2019. Με­γά­λη πτώση κα­τα­γρά­φε­ται και σε άλ­λους κρί­σι­μους κλά­δους, όπως στην πα­ρα­γω­γή μη­χα­νών και ερ­γα­λεί­ων που είναι απα­ραί­τη­τα για τη βιο­μη­χα­νία συ­νο­λι­κά.
 
Το πα­γκό­σμιο εμπό­ριο, κατά τις πιο αι­σιό­δο­ξες εκτι­μή­σεις, βυ­θί­ζε­ται σε στα­σι­μό­τη­τα.
 
Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση του 2008, στα χρό­νια που ακο­λού­θη­σαν απλώ­θη­κε ως με­τά­στα­ση, ως πο­λι­τι­κή κρίση που μα­στί­ζει με­γά­λες κα­πι­τα­λι­στι­κές χώρες και ως κρίση ηγε­μο­νί­ας στη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη κα­πι­τα­λι­στι­κή πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση, με την όξυν­ση και την αναρ­χία στους αντα­γω­νι­σμούς και τη με­γέ­θυν­ση του ρεύ­μα­τος του «νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού εθνι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας» ή «εθνο-νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού». Ο πό­λε­μος στις τιμές του πε­τρε­λαί­ου, αρ­χι­κά με­τα­ξύ Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας και Ρω­σί­ας, είναι ένα φαι­νό­με­νο συν­δε­δε­μέ­νο με αυτήν την εξέ­λι­ξη, που όμως απει­λεί να την επι­τα­χύ­νει και να την κάνει ακόμα πιο άγρια κι ανε­ξέ­λεγ­κτη.
 
«Η τα­χύ­τη­τα με την οποία συμ­βαί­νει όλο αυτό θυ­μί­ζει έντο­να το 2008», έγρα­ψε ένα νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο οι­κο­νο­μι­κό site.
 
Είναι κοινό μυ­στι­κό ότι οι αι­τί­ες που βύ­θι­σαν τον κα­πι­τα­λι­σμό στη διε­θνή κρίση του 2008 –τη με­γα­λύ­τε­ρη μετά το 1929– δεν θε­ρα­πεύ­τη­καν. Οι «ανα­κάμ­ψεις» στα χρό­νια που ακο­λού­θη­σαν ήταν ασθε­νι­κές, αβέ­βαιες, επι­σφα­λείς. Μια νέα σο­βα­ρή διε­θνής οι­κο­νο­μι­κή επι­δεί­νω­ση ήταν στην επι­και­ρό­τη­τα.
 
Οι μαρ­ξι­στές, οι ρι­ζο­σπά­στες, ακόμα και πολ­λοί «συ­στη­μι­κοί» οι­κο­νο­μο­λό­γοι προει­δο­ποιού­σαν ότι το κλίμα αι­σιο­δο­ξί­ας των χρό­νων 2016-2018 ήταν τε­χνη­τό και υπο­νο­μευ­μέ­νο. Κά­ποιοι ανά­με­σά τους προσ­διό­ρι­ζαν το 2020 ως τον πι­θα­νό­τε­ρο χρόνο για το ξέ­σπα­σμα ενός νέου σο­βα­ρού «επει­σο­δί­ου» της κρί­σης του κα­πι­τα­λι­σμού διε­θνώς.
 
Αυτό συμ­βαί­νει γύρω μας.
 
Η επι­δη­μία του κο­ρω­ναϊ­ού είναι η αφορ­μή και όχι το αίτιο της κρί­σης, είναι το σπίρ­το που μπο­ρεί να βάλει φωτιά στην πυ­ρι­τι­δα­πο­θή­κη, αλλά όχι ο πα­ρά­γο­ντας που συσ­σώ­ρευ­σε τα εκρη­κτι­κά υλικά της αστά­θειας που οδη­γεί σε κρίση.
 
Αυτό δεν ση­μαί­νει ότι ο πα­ρά­γο­ντας του κο­ρο­ναϊ­ού δεν είναι ση­μα­ντι­κός. Το αντί­θε­το. Η επι­δη­μία θα έχει ση­μα­ντι­κές οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις: οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες και οι με­τα­φο­ρές γε­νι­κό­τε­ρα, ο του­ρι­σμός, οι κλά­δοι της εστί­α­σης και της ψυ­χα­γω­γί­ας κ.ά. θα δο­κι­μα­στούν ιδιαί­τε­ρα, όπως και οι τρά­πε­ζες και το διε­θνές εμπό­ριο. Η κα­ρα­ντί­να και ο φόβος για τις αδυ­να­μί­ες του δη­μό­σιου συ­στή­μα­τος πε­ρί­θαλ­ψης θα συ­μπιέ­σουν τις ήδη εξα­σθε­νη­μέ­νες λαϊ­κές απο­τα­μί­ευ­σεις προς τα μη­δε­νι­κά επί­πε­δα.
 
Ο ΟΟΣΑ έχει ήδη ανα­θε­ω­ρή­σει προς τα κάτω τις προ­βλέ­ψεις του για το 2020: εκτι­μά πα­γκό­σμια «ανά­πτυ­ξη» 2,5% στο πρώτο εξά­μη­νο του 2020 (μι­κρό­τε­ρη από το αναι­μι­κό 2,9% του 2019). Όμως δη­λώ­νει ότι αυτό είναι το αι­σιό­δο­ξο σε­νά­ριο: αν η επι­δη­μία συ­νε­χί­σει να εξα­πλώ­νε­ται, τότε εκτι­μά ότι η πα­γκό­σμια «ανά­πτυ­ξη» θα πε­ριο­ρι­στεί στο 1,5%...
 
 
Μη­τσο­τά­κης
 
Η κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ έσπευ­σε, όπως άλ­λω­στε όλες οι αστι­κές κυ­βερ­νή­σεις ανά τον κόσμο, να απο­δώ­σει την «αιφ­νί­δια» οι­κο­νο­μι­κή επι­δεί­νω­ση στον κο­ρο­ναϊό.
 
Άνετο και βο­λι­κό. Επι­τρέ­πει να πα­ρου­σιά­ζο­νται τα κυ­βερ­νη­τι­κά μέτρα ως δύ­σκο­λοι και πι­κροί ελιγ­μοί μέσα σε μια αντι­κει­με­νι­κά δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση. Η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη έχει έναν πρό­σθε­το και βαρύ λόγο: η συμ­φω­νία «εξό­δου από τα μνη­μό­νια» είναι κομ­μέ­νη και ραμ­μέ­νη με βάση την πιο αι­σιό­δο­ξη εκτί­μη­ση για μια διαρ­κή ανα­πτυ­ξια­κή πο­ρεία της οι­κο­νο­μί­ας εδώ και διε­θνώς. Αυτή η εκτί­μη­ση είναι πλέον κλι­νι­κά νεκρή. Ο Μη­τσο­τά­κης δη­λώ­νο­ντας ότι θα είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο ή και ανέ­φι­κτο το να πια­στούν οι στό­χοι της ετή­σιας αξιο­λό­γη­σης, της «έντο­νης επο­πτεί­ας» στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα μας είπε ότι χα­ρά­ζει η ημέρα του μνη­μο­νί­ου 4. Δεν υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία ότι η ντό­πια κυ­ρί­αρ­χη τάξη και οι δα­νει­στές θα επι­χει­ρή­σουν να φορ­τώ­σουν το κό­στος της αντι­με­τώ­πι­σης της πα­ρού­σας κρί­σης απο­κλει­στι­κά στις πλά­τες των ερ­γα­ζο­μέ­νων και λαϊ­κών μαζών. Ακρι­βώς όπως έκα­ναν σε όλη την προη­γού­με­νη πε­ρί­ο­δο.
 
Σε αυτό το πλαί­σιο κι­νή­θη­καν τα πρώτα οι­κο­νο­μι­κά μέτρα που ανα­κοί­νω­σε η κυ­βέρ­νη­ση σχε­τι­κά με τον κο­ρο­ναϊό.
 
Είναι κυ­ριο­λε­κτι­κά σο­κα­ρι­στι­κό ότι τα μέτρα αυτά, ακόμα και τώρα, αρ­νού­νται να ανα­γνω­ρί­σουν την επεί­γου­σα ανά­γκη ου­σια­στι­κής ενί­σχυ­σης του δη­μό­σιου συ­στή­μα­τος υγεί­ας. Η κυ­βέρ­νη­ση εξήγ­γει­λε την πρό­σλη­ψη λίγων για­τρών και νο­ση­λευ­τών σε κα­θε­στώς «προ­σω­ρι­νής απα­σχό­λη­σης», ενώ ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός πα­ρα­χω­ρεί στο σύ­νο­λο των δη­μό­σιων νο­σο­κο­μεί­ων της χώρας «έκτα­κτη ενί­σχυ­ση» ύψους… 15 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για την αντι­με­τώ­πι­ση, λέει, της επι­δη­μί­ας του κο­ρο­ναϊ­ού. Στις μέρες που έρ­χο­νται τα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία θα δο­κι­μα­στούν άγρια. Δεν έχου­με καμιά αμ­φι­βο­λία για τον ηρω­ι­σμό στην ερ­γα­σία των για­τρών, των νο­σο­κό­μων, του προ­σω­πι­κού. Όμως αυτή δεν αρκεί. Θα χρεια­στεί απαί­τη­ση και μάχη για να ενι­σχυ­θούν με κάθε τρόπο. Εκεί πρέ­πει να πάνε όλοι οι δια­θέ­σι­μοι κοι­νω­νι­κοί πόροι και όχι στα όπλα και στους συ­νο­ριο­φύ­λα­κες.
 
Ακο­λού­θως, ο Σταϊ­κού­ρας ανα­κοί­νω­σε κά­ποια μέτρα για την ενί­σχυ­ση της «επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας» που θα δο­κι­μα­στεί κατά την επι­δη­μία. Πρό­κει­ται κυ­ρί­ως για 4μηνη ανα­στο­λή βε­βαιω­μέ­νων το Μάρ­τιο υπο­χρε­ώ­σε­ων (ΦΠΑ, οφει­λές σε ΔΟΥ και ρυθ­μί­σεις πα­λαιό­τε­ρων χρεών, ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές) των επι­χει­ρή­σε­ων που θα αντι­με­τω­πί­σουν άμεσα προ­βλή­μα­τα λει­τουρ­γί­ας (του­λά­χι­στον 10ή­με­ρο βε­βαιω­μέ­νο κλεί­σι­μο). Είναι φα­νε­ρό ότι πρό­κει­ται για ασπι­ρί­νες.
 
Οι «με­γά­λοι» του επι­χει­ρείν πε­ρι­μέ­νουν πολύ πιο πλου­σιο­πά­ρο­χα δώρα. Προς τούτο, απ’ ότι φαί­νε­ται, η κυ­βέρ­νη­ση πε­ρι­μέ­νει τις ευ­ρω­παϊ­κές απο­φά­σεις. Αν και κατά πόσο θα επι­τρα­πεί «χα­λά­ρω­ση» που θα επι­τρέ­ψει επι­χο­ρη­γή­σεις στις αε­ρο­πο­ρι­κές και του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, το­νω­τι­κές δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις, ευ­νοϊ­κές ρυθ­μί­σεις για το εμπό­ριο, τις βιο­μη­χα­νί­ες, τις τρά­πε­ζες.
 
Ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή απαι­τούν τα μέτρα που ακου­μπά­νε τα ερ­γα­σια­κά. Με πρό­σχη­μα την αντι­με­τώ­πι­ση των έκτα­κτων συν­θη­κών της επι­δη­μί­ας και της κα­ρα­ντί­νας, οι κα­πι­τα­λι­στές μέσα σε μια ήδη απορ­ρυθ­μι­σμέ­νη αγορά ερ­γα­σί­ας θα επι­διώ­ξουν την εμπέ­δω­ση με­γα­λύ­τε­ρης «ελα­στι­κό­τη­τας» (τη­λερ­γα­σία, αρ­ρύθ­μι­στο ωρά­ριο, μεί­ω­ση μι­σθών, «ελευ­θε­ρία» απο­λύ­σε­ων κ.ο.κ.).
 
Η μάχη ενά­ντια στον κο­ρο­ναϊό θα είναι ταυ­τό­χρο­να μια οι­κο­νο­μι­κή μάχη, μια τα­ξι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση. Σε αυτήν, η «ση­μαία» θα πρέ­πει να είναι η απαί­τη­ση για την άμεση ενί­σχυ­ση του δη­μό­σιου νο­σο­κο­μεί­ου, αλλά μαζί πρέ­πει να ση­κώ­σου­με τη νο­ο­τρο­πία ότι μπρο­στά σε μια μα­ζι­κή απει­λή οφεί­λου­με να ενι­σχύ­σου­με και όχι να απο­δυ­να­μώ­σου­με το ερ­γα­τι­κό ει­σό­δη­μα, τις ερ­γα­σια­κές κα­τα­κτή­σεις, τα κοι­νω­νι­κά δι­καιώ­μα­τα.
 
Είναι ο μόνος τρό­πος για να μην πλη­ρώ­σει η τάξη μας βαρύ τί­μη­μα. Σή­με­ρα, με­τρώ­ντας τα θύ­μα­τα της επι­δη­μί­ας, αύριο με­τρώ­ντας τα συ­ντρίμ­μια των ερ­γα­τι­κών δι­καιω­μά­των.
 
 

Αντώνης Νταβανέλος 

 
 

Rproject


Ετικέτες: Κορονοϊός, ΝΔ, Κυριάκος Μητσοτάκης, Οικονομία, Υγεία