Αποχαιρετισμός στον Γιώργο Κοτανίδη

Αποχαιρετισμός στον Γιώργο Κοτανίδη

  • Αποχαιρετισμός στον Γιώργο Κοτανίδη

«Είμαι αριστερός με την έννοια ότι είμαι υπέρ των πολλών και των αδυνάτων… Πιστεύω ότι όσο πιο πολύ κυριαρχεί ο καπιταλισμός τόσο μειώνεται η δημοκρατία… Αυτό που με κέρδισε εμένα στις διακηρύξεις του κομμουνισμού είναι ότι στην ουσία αυτό το σύστημα θα καταργήσει την εξουσία». 

Με αυτές τις φράσεις αυτοπροσδιοριζόταν σε μια συνέντευξή του το 2017 ο Γιώργος Κοτανίδης, ο αγαπημένος ηθοποιός που ‘έφυγε’ στις 28 Γενάρη σε ηλικία 74 χρόνων. Υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του θρυλικού ‘Ελεύθερου Θέατρου’ στη διάρκεια της χούντας, με ενεργή συμμετοχή στην αντίσταση ενάντια στη δικτατορία, στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και στους αγώνες των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης μέσα από τις γραμμές της επαναστατικής αριστεράς και συγκεκριμένα του ΕΚΚΕ.

Ο Γιώργος Κοτανίδης προερχόταν από προσφυγική οικογένεια. Πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στη Δράμα, «μια πόλη που παρά τη φτώχεια της δέχθηκε τους πρόσφυγες χωρίς καμιά κόντρα μαζί τους», όπως έλεγε ο ίδιος. Μετά από ένα σύντομο πέρασμα από την Κτηνιατρική Σχολή της Θεσσαλονίκης, στα τέλη της δεκαετίας του ’60 παράτησε το Πανεπιστήμιο, κατέβηκε στην Αθήνα κι έδωσε εξετάσεις στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. 

Οργανώθηκε στο ΕΚΚΕ και όταν αποφοίτησε, μαζί με άλλους νέους αριστερούς ηθοποιούς, τον Καμπερίδη, τη Μιχαλιτσιάνου, τον Αρζόγλου, τον Σκυλοδήμο, τη Μαλτέζου, κ.ά. έφτιαξαν το θίασο ‘Ελεύθερο Θέατρο’, που, εν μέσω δικτατορίας, έφερε στο σανίδι της σκηνής τα μηνύματα της αντίστασης ενάντια στη χούντα. Το πόσο καθοριστικό ρόλο έπαιξε η εποχή του ‘Ελεύθερου Θέατρου’ σε όλη την μετέπειτα εξέλιξή του, το περιγράφει ο ίδιος ο Κοτανίδης στο βιβλίο του ‘Όλοι μαζί, τώρα!’: «Ήταν ένας ομαδικός βηματισμός προς την ουτοπία, ένα ‘σάλτο μορτάλε’ προς το άγνωστο και τη δημιουργική ανασφάλεια, πυροδοτημένο από την επιθυμία να αλλάξει η μοίρα του ηθοποιού σαν απλού εκτελεστή»

 

Επαναστατική Αριστερά

Τον Απρίλη του 1973 φυλακίστηκε όταν η Ασφάλεια τον συνέλαβε μαζί με άλλα μέλη του ΕΚΚΕ. Λίγο μετά την αποφυλάκισή του συμμετείχε στην εξέγερση του Νοέμβρη δίνοντας τη μάχη με πολλούς άλλους αγωνιστές και αγωνίστριες της επαναστατικής αριστεράς για να γίνει και να κρατήσει η κατάληψη του Πολυτεχνείου, κόντρα στη συμβιβαστική γραμμή των ρεφορμιστών. Συνέχισε στον ίδιο δρόμο στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, τόσο από τη σκηνή του θεάτρου, όσο και μέσα τη ενεργή πολιτική δράση, μέχρι την αποχώρησή του από το ΕΚΚΕ το 1977.

Ο Γιώργος Κοτανίδης θα μας μείνει αξέχαστος για τις απολαυστικές ερμηνείες που μας χάρισε: από τους αυτοσχεδιασμούς του στην πρώτη παράσταση του ‘Ελεύθερου Θέατρου’, την «Όπερα του ζητιάνου» το 1970, μέχρι την ενσάρκωση του γιάπη στο «Βίος και πολιτεία» του Περάκη, τους πολλούς ρόλους του στο θέατρο και το σινεμά, ακόμα και στις κωμικές και δραματικές εμφανίσεις του σε τηλεοπτικές σειρές.

Περισσότερο απ’ όλα, όμως, ο Κοτανίδης ήταν η έκφραση της  αριστερής ριζοσπαστικοποίησης (και) στο χώρο της τέχνης που γέννησε η έκρηξη του Πολυτεχνείου και της μεταπολίτευσης. Όπως είχε πει και ο ίδιος: 

«Στη γενιά μου ασπαστήκαμε τις επαναστατικές ιδέες, ήταν η μεγάλη εποχή του αντιπολεμικού κινήματος, με το Βιετνάμ και το ροκ εν ρολ, και τη σεξουαλική επανάσταση, αλλά μην ξεχνάμε ότι υπήρχε κι ο γαλλικός Μάης. Ήρθε και η χούντα, είσαι 20 χρονών, είσαι στο πανεπιστήμιο, συζητάς, έχεις προοπτικές μπροστά σου, και έρχονται κάτι καραβανάδες και πράκτορες των Αμερικάνων και κάνουν μια δικτατορία. Εγώ προσχώρησα σε ένα επαναστατικό κίνημα, το ΕΚΚΕ. Καταδικάζαμε τη Σοβιετική Ένωση γιατί είχε κάνει μια στροφή προς τον κρατικό καπιταλισμό και πιστεύαμε ότι η Κίνα με την πολιτιστική επανάσταση το είχε ξεπεράσει. Όμως η Κίνα είναι σήμερα μια καπιταλιστική χώρα. Αν θέλει κάποιος να αλλάξει τον κόσμο, πρέπει να δει πώς θέλει να γίνει αυτός ο κόσμος. Εγώ παραμένω αριστερός χωρίς να είμαι ενταγμένος σε κανένα κόμμα. Είναι για μένα θέμα συνείδησης».

 

Κώστας Πίττας

 

 

Εργατική Αλληλεγγύη


Ετικέτες: Γιώργος Κοτανίδης, Θέατρο, Αριστερά, ΕΚΚΕ